لپتاپ سالم

گرما و لپتاپ

گرما و لپتاپ

 

مقدمه

مهمترین دلیل بروز آسیب در لپ تاپ ها گرماست و بیشترین هزینه هایی که دارندگان لپ تاپ در خرابی ها متحمل می شوند بر اثر ایجاد گرمای زیاد روی قطعات و در نتیجه خرابی آن هاست.

 

اهمیت دما در قطعات الکترونیکی

در دنیای الکترونیک اکثر قطعات مهم نظیر ترانزیستور ها و مدارات مجتمع و چیپ ها و تراشه ها که بخش قابل توجهی از قطعات لپ تاپ را تشکیل میدهند از عنصری به نام سیلیکون تشکیل می شوند. تولید کننده ها برای پیشرفت در افزایش عکس العمل سیلیکون یا اصطلاحا همان افزایش سرعت مجبورند بسامد کلاک را بالا ببرند و اتلاف توان را کاهش دهند لذا ناگزیر به کوچک کردن تراشه ها هستند. همه ی این امور یعنی کلاک بالاتر و اتلاف توان کمتر هر یک به سهم خود گرمای ساطع شده از قطعه را افزایش می دهند. مخصوصا این روز ها که دیگر چیزی به رسیدن عنصر سیلیکون به آستانه ی کوچک تر شدن نمانده و اثرات کوانتومی جلوی پیشروی این امر را گرفته اند و دانشمندان به دنبال عنصر دیگری برای جایگزینی هستند موجب شده این گرما شدید و شدید تر از قبل شود. و به همین دلیل است که دیگر به جای افزایش فرکانس پردازنده ها روز به روز معماری داخلی آن ها را تغییر میدهند تا بلکه بتوانند کارایی بهینه تری از پردازنده دریافت کنند.

همچنین خنک بودن یک قطعه سیلیکونی  باعث هرچه بیشتر شدن عکس العمل سیلیکون میشود و در نتیجه توسعه دهنده میتواند با خیال راحت و فارق از دقدقه ی آسیب های گرما کلاک و فرکانس پردازش را بالاتر ببرد و همین امر موجب سرعت مضاعف عملکرد چیپ ها و پردازنده ها میشود. امر خنک نگه داشتن چنان با اهمیت است که بعضی افراد با کسب اطلاعاتی از چگونگی کار پردازنده ها و اطلاع از روش های مطمئن خنک نگه داشتن پردازنده دست به افزایش کلاکی و ولتاژی پردازنده میزنند و سرعت پردازنده خود را تا دو برابر افزایش می دهند! (اُوِرکلاک)

 

ظرافت و حساسیت لپ تاپ به دما

لپ تاپ ها طوری طراحی شده اند که برخلاف دسکتاپ ها(کامپیوتر های رومیزی) کوچک و جمع و جور باشند و همین کوچک بودنشان موجب شده که متحمل فشار هایی باشند. همانطور که اشاره شد نیمه هادی ها در حال کار کردن به طور طبیعی گرما ایجاد می کنند در دسکتاپ معمولا مشکل گرمایی چندانی به وجود نمی آید چرا که سیستم خنک کننده بیشتر بزرگتر و قوی تر است حال در نظر بگیرید در لپ تاپ ها به این کوچکی و ظرافت این گرما چگونه باید دفع گردد. اندازه لپ تاپ ها باعث شده که فضای داخلی برای گردش هوا و انتقال گرما بسیار کم شود همچنین بدنه نتواند به راحتی انتقال گرما دهد. در برد لپ تاپ ماژول ها از قبیل هارد و درایو نوری و برد اصلی و گرافیک و... و همچنین قطعات داخلی هر یک از آن ها به صورت بسیار فشرده و با فاصله ی کم از یکدیگر طراحی شده اند. همچنین باریکی قاب و عدم چرخش هوا در کل فضای داخلی قاب و کوچک بودن فن نسبت به دسکتاپ ها مشکل گرمایی لپ تاپ ها را دو چندان نموده است.

البته تولید کننده ها و توسعه دهنده ها از این امور مطلع هستند و برای کم کردن این مشکلات گرمایی راه کار هایی اندیشیده اند و سیستم های پیشرفته ای از قبیل فن های با دور بسیار بالا و سینک های گاز مایع و... استفاده کرده اند اما اگر سری به دفتر چه راهنمای لپ تاپ ها بزنیم میبینیم که آن ها مبنا را بر استفاده از لپ تاپ در شرایط نرمال و مطلوب قرار داده اند. پس با هر گونه اقدامی که خارج از شرایط مطلوب لپ تاپ باشد ناخواسته داریم به لپ تاپمان آسیب میزنیم که شاید آثارش در دراز مدت مشخص شود.گذشته از این با این شرایط حساس دمایی اگر کوچکترین عیبی در هر یک از سیستم های تهویه لپ تاپ به وجود بیاید سریعا باعث بروز آسیب به مراتب شدید و بعضا جبران ناپذیری می شود.

لذا عقلانی نیست که با لپ تاپ های ظریف و حساس مثل دسکتاپ رفتار کنیم.آن ها را طولانی مدت روشن بگذاریم بازی سنگین به مدت طولانی انجام دهیم و...

 اگر کامپیوتر "کوچک" می خواهیم پس به ازای آن باید مواردی را رعایت کنیم.

 

خطر گرم شدن

 مگر چه میشود لپ تاپ گرم شود؟

تجربه نیز نشان می دهد حدود70 درصد از خرابی ها و تعمیرات لپ تاپ مربوط به گرمای بیش از حد تحمل قطعات بوده است.  این گرما چه ها که نمیکند! اولین و مهمترین آسیب گرما کاهش عمر قطعات است به طوری که قطعات با وجودی که دارند به سلامت کار میکنند اما ما عمر چند ساله شان را به نصف یا کمتر کاهش داده ایم که در این زمینه باطری جزء حساس ترین بخش های لپ تاپ به گرماست و با گرم بودن آن به مرور ظرفیتش رو به کاهش میگذارد.

از ساده ترین آسیب های گرما به قطعات آسیب زدن به پایه های مابین برد و قطعات است و به همین ترتیب سوختن قطعات و مدارات بر اثر تحمل دمای بیش از آستانه و سوختن و نیم سوز شدن چیپست ها است. بعضا گرما به برد نیز آسیب میزند که در این حالت با توجه به معماری چند لایه ای برد های لپ تاپ ممکن است مجبور به دور انداختن برد شوید و به دلیل قیمت بالای برد احتمالا مجبور به دور انداختن لپ تاپ!

گذشته از این ها در مواردی نیز آتش گرفتن لپ تاپ و انفجار باتری بر اثر گرمای زیاد گزارش شده است.

لذا اگر گرمای زیادی به لپ تاپتان اعمال میشود عمرش آن قدر که فکر می کنید طولانی نخواهد بود.

 

سیستم خنک کننده (ساختار و کارکرد)

تدابیری که در لپ تاپ ها جهت هدایت گرمای متساعد از قطعات به بیرون اندیشیده شده به این صورت است که قاب لپ تاپ معمولا دارای چند دریچه ی ورودی هوا و یک دریچه ی خروجی است که دریچه ی خروجی توسط شبکه ای خاص از جنس مس هوا را به بیرون هدایت میکند و این گردش هوا توسط یک فن چرخشی هوشمند که دارای دور های چرخش متفاوت و ساختار خاص دینامیکی است اتفاق می افتد. شبکه ی مسی مذکور توسط تیوبی آلومینیومی یا مسی که در داخل آن گاز مایع وجود دارد به سطح مسی ای متصل است که اصطلاحا به هیت سینک معروف است. در اصل این سطح مسی برای انتقال حرارت به وجود آمده از چیپست های خاصی که بسیار گرم میشوند مثل پردازنده و چیپست گرافیک تهیه شده است. با توجه به اینکه سطح مس و چیپست دقیقا بر هم منطبق نمیشوند و حباب های هوا مابین این دو انتقال حرارت را بسیار کند و سخت میکند لذا از ماده ای خاص که دارای رسانایی گرمایی زیاد و قابلیت هدایت حباب های هوا به بیرون را داشته باشد برای این کار استفاده شده است. در اصل به غیر از این دو چیپست خاص که مستقیما توسط این سیستم خنک میشوند بقیه ی قطعات فقط با تماس هوای در گردش خنک میشوند و همانطور که میدانیم هوا رسانای خوبی برای گرما نیست.

بعضی لپ تاپ ها نیز دارای بدنه ی فلزی هستند که در صورتی که سیستم خنک کننده ی مناسبی داشته باشند این بدنه به انتقال گرما به بیرون کمک میکند و البته اگر سیستم خنک کننده نا مناسب یا خراب باشد یا اینکه قطعات گرمای بیش از انتظار تولید کنند این بدنه ی فلزی به جای کمک مضر میشود و گرما را به در خود ذخیره میکند و لپ تاپ را گرم نگه میدارد.

مساله مهم در اکثر خرابی های سیستم خنک کننده این است که دریچه های ورودی و خروجی هوای لپ تاپ آزاد باشند و اجازه ی مکش و دمش آزادانه ی هوا وجود داشته باشد.

 

نقاط داغ (هات اسپات)

نقاطی از لپ تاپ هاست که حساسیت خاص سازنده ها و تستر ها روی آنهاست و معمولا نقاط مهمی هم هستند که عبارتند از : کل سی پی یو – هر کدام از هسته های پردازنده به صورت جدا – چیپ گرافیک – باطری -  هارد دیسک – و فضای داخلی سیستم که میانگینی از دمای مادربرد و رم و دیگر قطعات متصل به مادربرد است.به خاطر حساس بودن این نقاط، لازم است به تغییرات دمای این نقاط توجه ویژه شود و به همین دلیل معمولا سازنده ی مادربرد در این قسمت ها حسگر های دما نصب میکند تا در صورت افزایش دما بیشتر از حد آن بخش، سیستم به صورت خودکار عکس العمل نشان دهد. این عکس العمل معمولا به کار انداختن سیستم تهویه یا بالا تر بردن سرعت تهویه یا دادن هشدار به کاربر با پیام و بوق و نهایتا در شرایط بحرانی خاموش نمودن کل سیستم است. این اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از آسیب رسیدن به نقاط حساس بسیار کارا بوده اند و در اغلب موارد لپتاپ را از مرگ نجات میدهند. اما چند ایراد وجود دارد که باز هم موجب بروز آسیب به لپ تاپ ها میشود.

مهمترین ایراد این است که معمولا این سیستم های هوشمند کنترلی فقط برای سی پی یو و پردازنده ی گرافیکی عمل میکنند و اغلب کاری با بقیه ی نقاط حساس از جمله مادربرد که مهمترین و گرانترین بخش سیستم است ندارند. مشکل مهم دیگر این است که بعضی لپتاپ ها کلا هات طراحی شده اند به طوری که دمای نرمال کارکردشان بسیار بالاست. مثلا در لپتاپ های معمولی دمای نرمال 50 الی 55 درجه در حالت غیر پردازشی است اما در این لپتاپ ها دمای نرمال 70 و بعضا 80 درجه است و این یعنی سیستم هوشمند تهویه نمیتواند دما را به حد مطلوبی پایین بیاورد. نیز باید توجه نمود که حد تحمل بیشترین دما در هر یک از نقاط حساس متفاوت است و برای هر یک باید به تناسب خودش تصمیم گیری کرد. مثلا دمای 70 درجه برای یک پردازنده ی Core-i بالا نیست اما همین دما برای هارد دیسک بسیار خطرناک است. به همین منوال،دمای نرمال هر نقطه نیز با نقاط دیگر متفاوت است. مشکل دیگر تمرکز سیستم تهویه روی فقط پردازنده ی اصلی و پردازنده ی گرافیکی است و این بدان معناست که با افزایش قدرت سیستم تهویه، فقط این دو نقطه خنک تر میشوند و تاثیر مثبت روی نقاط دیگر کمتر است.

گرد و غبار و پرزهای فرش و ... به دلیل بستن شبکه تهویه عامل اصلی بوجود آمدن مشکل در قسمت تهویه میباشند بسته بودن منافذ باعث میشود که دما بالاتر از نرمال رفته و سیستم تهویه مجبور میشود با تمام توان عمل کند تا دما را به حد نرمال برساند و نتیجه ،خرابی زودرس سیستم تهویه است. و البته فراموش نشود که توان این سیستم هم حدی دارد و ممکن است این وضع طوری باشد که با تمام توان هم عمل کند باز هم دما بالا بماند و به مرور منجر به سوختن چیپست ها به خصوص گرافیک شود.

 

مقایسه هزینه سرویس با هزینه خرابی

در حالی که اکثر افراد، شرایط استفاده از لپ تاپ را به صورت اصولی ندارند و مجبورند به جای میز لپ تاپ را روی فرش و مبل و پا و پتو و... بگذارند لذا بسیار سریع تر منافذ و ادوات سیستم تهویه لپ تاپ ها بسته میشوند و به تبع آن نقاط دیگر لپتاپ نیز کاراییشان کم میشود و این آمادگی برای خرابی است. در چنین شرایطی لازم است لپ تاپ زود به زود سرویس شود تا دوباره به کارایی قبلی خود برگردد. اگر چه در حالت استفاده نرمال از لپتاپ نیز هر چند سال یک بار لازم است سرویس انجام گیرد. این سرویس به لپ تاپی که به لب مرز مرگ رسیده جانی تازه میبخشد و عمری دوباره میدهد.

از نظر متخصصان فنی مهندسی مکاتک نکته مهم اینجاست که هزینه ی ناچیز سرویس لپ تاپ که زیر100هزار تومان است اصلا قابل مقایسه با هزینه ای نیست که پس از خرابی لپ تاپ مجبوریم بپردازیم. کمترین هزینه ی لپ تاپ های فوق ریبال است که هزینه ای بالای 100تمن دارد و در حالت بدتر ممکن است چیپ ها نیز بسوزند که قیمتی مابین 150 الی 250تومان دارند. و این به جز دستمزد تعمیرکار است که جمعا ممکن است به 400الی500 تومان و در لپ تاپ های خاص به بیشتر از این حرف ها برسد. لذا به تناسب استفاده صحیح از لپ تاپ هزینه 2-3سال یکبار سرویس بسیار به صرفه تر از هزینه ی تعمیر است.

 

نرم افزار های کنترل دما و تشخیص عملکرد

نرم افزار های تستی و کنترلی نقاط خاص لپ تاپ ارائه شده اند که میتوانند ما را از عملکرد این نقاط و دمای آن ها و عملکرد سیستم تهویه آگاه کنند تا بتوان از آسیب های بالا پیش گیری نمود. درست است که معمولا بایوس سیستم ها بخشی را برای نمایش دمای پردازنده پیش بینی کرده است، اما اولا فقط پردازنده نیست که دمایش برای ما مهم است و دوم اینکه پردازنده ها در صورتی که تحت فشار پردازشی باشند تست میشوند اما در بایوس فشار پردازشی خاصی روی پردازنده وجود ندارد. البته نرم افزاری که به طور کامل بتواند همه ی نقاط داغ را بررسی نماید و با همه نوع لپ تاپی سازگار باشد وجود ندارد اما با کمی تلاش و جستجو در نرم افزار های تست و کارایی میتوان بهترین نرم افزار را برای لپ تاپ خود پیدا نمود.

از جمله ی این نرم افزار ها Speedfan است که با اکثر مدل ها سازگار است و اکثر نقاط حساس را میشناسد. همچنین سرعت عملکرد سیستم تهویه را نیز در بعضی مدل ها نمایش میدهد  که از این ها میتوان استفاده های خوبی نمود. 

بسیار توجه نمایید که معمولا چنین نرم افزار هایی کنترل ها و تنظیمات خاص و سطح بالایی روی سخت افزار دارند و استفاده ی ناصحیح از آن ها و در کل استفاده ی افراد ناآگاه میتواند موجب بروز آسیب به سخت افزار شود. مثلا ممکن است به صورت ناخواسته فن یا یک حسگر و یا بخش دیگری از سیستم را غیر فعال نماید، یا عملکرد آن را تغییر دهد و موجب آسیب به سیستم شود. 

 

نکات و روش های کاهش دما

بعضی نکات به ظاهر ریز تاثیرات مثبت زیادی در جلوگیری از گرم شدن لپتاپ و در نتیجه سلامت آن دارند.

- نگذارید قطعاتی که بیکارند روشن بمانند. اصطکاک در قسمت های مکانیکی مثل درایو نوری و گرمای ناشی از نیمه هادی ها در بلوتوث و وایرلس و گرافیک ثانویه و... هم دستگاه را گرمتر میکند و هم مصرف باتری را بیشتر.

- اگر لپ تاپی دارید که جزو برند های داغ هستند، مثل بعضی مدل های VAIO و DELL و HP توجه خاص به بخش تهویه و دما داشته باشید و قبل از رسیدن آسیب، به داد لپ تاپ برسید.

- هر دو سه سال یکبار کلیه ی قطعات مربوط به تهویه را سرویس و در صورت لزوم تعویض نمایید.

- پردازش های اضافی پردازنده را از Task Manager شناسایی نموده و غیر فعال نمایید. توجه کنید که ویروس ها معمولا عامل پردازش اضافی هستند. نیز با بستن برنامه های باز که فضای رم و پردازنده را اشقال میکنند به خنک ماندن پردازنده کمک کنید.

- با عنایت به اینکه بازی ها همیشه بیشترین منابع سیسم را درگیر مینمایند و بیشترین فشار را به سیستم وارد میکنند، در موقع بازی کردن با لپ تاپ توجه ویژه به بخش تهویه و دما داشته باشید.

- در قسمت تنظیم کارایی سیستم در کنترل پنل بهتر است سیستم روی کارایی بهینه تنظیم شود، نه کارایی حد اکثر.

- استفاده از پایه زیر لپ تاپ به چرخش هوا و بهبود عملکرد سیستم تهویه کمک می کند.

- استفاده از پایه فن دار یا همون کول پد موجب کمک شایان توجهی به سیستم تهویه میگردد.

- استفاده از لپ تاپ روی سطوح سفت و سخت و حتی الامکان استفاده نکردن روی سطوح نرمی مثل فرش و پتو و لباس و مبل و...

- لپ تاپ در محیطی باشد که گرد و غبار و پرز و مو وارد آن نگردد.

- لپ تاپ طوری قرار گیرد که جلوی دریچه های ورود هوا به سیستم تهویه گرفته نشود.

 

چند پندار غلط

- تمیز کردن لپ تاپ با فشار هوا نه تنها جای سرویس را نمیگیرد بلکه برعکس عمل کرده و خاک و پرز و غباری را که در انتهای مسیر تهویه جمع شده دوباره در کل محیط داخلی لپ تاپ پخش می کند و از آن بد تر آنکه فن لپ تاپ بر اثر چرخش شدید آسیب میبیند و موتور آن ضعیف می گردد و بعضا پره های فن میشکند.

- اسپری خشک باعث جا به جا شدن غبار از داخل دریچه خروجی به روی دیگر قطعات مهم از جمله مادربورد شده و نیز غبار را به صورت گل در آورده و مجدد روی منافذ برد قرار میدهد.

- تعداد هسته بیشتر همیشه بهتر نیست، بلکه هسته بیشتر برابر با پردازش بالاتر و نتیجتا گرمای بیشتر است. موقع خرید لپ تاپ، ببینید چه تعداد هسته نیازتان است. هم بیش از نیازتان هزینه نکنید و هم لپ تاپ را داغ تر نکنید. با بالا رفتن تعداد هسته ها هیچ تغییری در سیستم تهویه ایجاد نمیشود، فقط فشار روی آن بیشتر می شود.

- کار نکردن فن همیشه نشانه خنک بودن نیست بلکه ممکن است حسگر یا پردازنده یا فن دچار مشکل شده باشد. لذا اگر لپ تاپ بیش از حد گرم است به طوری که بیش از چند ثانیه نمیتوانید دستتان را جلوی خروجی هوا بگیرید شک نکنید که لپ تاپتان در شرایط بحرانی به سر میبرد.

(استفاده با ذکر منبع بلامانع میباشد:   www.mecatec.ir )

 
primi sui motori con e-max








نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

پرسش پاسخ آموزشی لپتاپپرسش پاسخ آموزشی لپتاپ

قطعات لپتاپ همدانقطعات لپتاپ همدان

خدمات لپتاپخدمات لپتاپ

لپتاپ سالملپتاپ سالم

مــــكاتــكمــــكاتــك

خانهخانه

دفتر مهمان

  • حسینی
    نقطه ضعفی وجود ندارد. بسیار از شما راضی هستیم
     
  • ابراهیم پور
    همش عیبه, گروووون میگیرین O.o
     
  • ملک پور
    همه چيز عالى باتشکر
     
  • نیکان
    با سلام و تشکر با توجه به قسمت های متعدد و کار های متعددی که مکاتک در سرویس لپ تاپ انجام میدهد،تعریف ...
     
  • نیکان
    با سلام و تشکر فشار آوردن به تعمیرکار برای تحویل سریع دستگاه نتیجه اش عجله و دقت کمتر است و نتیجه ...

مشاهده همه...

خبرنامه آموزشی ایمیل

جهت دریافت رایگان ایمیل های آموزش سالم نگه داشتن لپ تاپ، اطلاعات خود را وارد نمائید :
Google Maps JavaScript API v3 Example: Map Ads Unit

7e3635652477c2de5a94e903ddb6e90f

آدرس ما:
همدان ميدان جهاد
ابتداي ميرزاده عشقي
ساختمان ملاصدرا طبقه2
تماس ها:
163 82 382 081
3413 314 0918

ساعات كاري:
صبح ها از 9:30 الي 13:00
عصر ها از  16:30 الي 20:30
به استثناء روزهاي تعطيل

درباره مكاتك

اين مركز با سال ها تجربه و كسب افتخارات بسيار و گذراندن دوره هاي تخصصي در زمينه ي تعمير لپ‌تاپ، تنها تعميرگاه فوق تخصصي لپ‌تاپ در استان همدان مي‌باشد.
بهره گيري از متخصصان كامپيوتر،نرم افزار، آي تي، برق، الكترونيك و فناوري اطلاعات، اطمينان ما را در ارائه ي سرويس ها و تعميرات افزوده است و همين امر موجب رشد روز افزون اين مركز در اين زمينه ي تخصصي گرديده است.

مطالعه بيشتر...

افتخارات

مكاتك افتخار اين را دارد كه متخصصاني با سال ها تجربه در زمينه ي الكترونيك و دوره ديده در زمينه هاي تعميرات تخصصي لپ‌تاپ در تهران و خارج از كشور را داراست.
اين ارتباط علمي سبب شده است كه عيب يابي ها و تعميرات به روز و با جديد ترين متد ها انجام گيرد.
در زير به عناوين دوره ها و آموزش هاي تخصصي و فوق تخصصي اي كه متخصصان مكاتك گذرانده‌اند اشاره مي‌گردد :
 مطالعه بيشتر...